میزان

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

mizan
مگر می توان با میزان مکاتب مادّی و اومانیستی، دین الهی را محک زد، و مگر می شود حلّ مشکلات به وجود آمده در دنیای تمدّن مادّی را از اسلام و دین خواست، ... مگر می توان نگاه سکولاریستی را میزان تربیت اسلامی قرار داد؟؟ و مگر امکان دارد با میزان حقوق بشری کاملا لیبرالیستی و مادّی، مباحث و مبانی حقوق اسلام را محک زد؟؟ و در نگاه فمینیستی میزانی برای عفّت و حیاء زنان یافت؟؟


به نام خدا

و به یاد ولیّ خدا امام عصر(عج)

"
میزان"

 

میزان از ریشه (وزن) به معنای سنجش، اندازه، اندازه گیری، اعتبار و منزلت، وسیله و ابزار سنجش و آلت توزین است. و موزون به معنای سنجیده و اندازه شده.

معیار ارزش و اعتبار هر قول و یا فعل و یا تفکر و ایده ای را میزان آن می گویند. و مسلّمأ میزان هر کدام از اینها متناسب با شرایط همان موضوع است، میزان و اندازه اشیاء مادّی، میزان گرما و حرارت، میزان فشار، و میزان مسائل معنوی، روانی، فلسفی، اخلاقی، و همچنین میزان سنجش اعمال و رفتار ما در دنیا و آخرت متفاوت است.

میزان در معارف اسلامی:

در آموزه های قرآن و سنّت از میزان های دنیوی و اخروی سخن به میان آمده و به روشنی معیار سنجش اعتقادات و اعمال انسان ها بیان شده است.

1- قرآن در آیه 25سوره ی حدید می فرماید:

(ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آن ها کتاب و میزان نازل کردیم، تا مردم قیام به عدالت کنند)

رسولان الهی به سه وسیله مجهّز بودند: دلایل روشن، کتاب آسمانی، و (میزان) معیار سنجش حق از باطل و ...

حال سؤال اینست که مقصود از میزان که به همراه کتاب آسمانی نازل شده چیست؟

در تفسیر این آیه میزان را به عنوان امام معصوم) معرفی کرده اند (تفسیر علی بن ابراهیم قمّی)، و شاید این نظر بر اساس حدیث معروف (ثقلین) باشد، که در آن حدیث می فرماید: قرآن و عترت (امام (ع)) تا روز قیامت از یکدیگر جدا نمی شوند.

2- و در آیه 47 سوره انبیاء می خوانیم:

(ما میزان های عدل را در روز قیامت قرار می دهیم، و به هیچ کس ظلم و ستمی نخواهد شد...)

از امام صادق(ع) می پرسند مقصود از این میزان های عدل چیست؟ حضرت فرمودند: (مقصود انبیاء و اوصیاء آنها هستند) (بحار الانوار جلد7 صفحه249)

3- آیه 35سوره اسراء می فرماید:

(به عهد وفا کنید، به درستی که عهد مسئولیّت ساز است، و پیمانه را آنگاه که پیمانه می کنید پُر بدهید و با ترازوی استوار (قِسطاس مستقیم) وزن کنید.)

امام صادق(ع) در مورد این آیه می فرمایند: (عهد، پیمان پیامبر(ص) از مردم در مودّت و اطاعت از علی(ع)، و عدم مخالفت با او، و پیشی نگرفتن از او، و قطع رابطه نکردن از او، و اینکه آن ها در برابر علی(ع) و کتاب خدا مسئولند. و مقصود از (قسطاس مستقیم) امام معصوم(ع) است که خود، عدل در بین مخلوقات است.) (بحارالانوار جلد24 صفحه187)

4- امام رضا(ع) در تفسیر آیات 7 تا 9 سوره الرحمن می فرمایند: (و آسمان را بر افراشت و میزان را قرار داد) مقصود از آسمان رسول الله(ص) است که خداوند به او رفعت و بلندی داد، و مقصود از میزان، امام علی بن ابی طالب است که خداوند برای آفریدگانش نصب کرده است. (این که در میزان طغیان و سرکشی نکنید) یعنی با امام خود مخالفت نکنید. (و میزان را بر اساس عدالت بر پای دارید) یعنی امام(ع) با مردم قیام به عدالت کنند (و از میزان نکاهید) به مفهوم اینست که حق امام(ع) را کم نگذارید و به او ستم نکنید. (بحارالانوار جلد24 صفحه68)

5- در روایات دیگری از معصومین(ع) میزان در مصادیق:

(عدل میزان خدا در زمین است...از پیامبر اکرم(ص) - (مستدرک جلد11 صفحه317))

(نماز میزان است، که هرکس آنرا کامل کند اجر کامل دارد... از امام صادق(ع) (بحارالانوار جلد73 صفحه 347))

(قرآن میزان قسط و عدلی است که زبان او هرگز از راه حق منحرف نمیشود..از امام سجّاد(ع) صحیفیه سجّادیّه دعای42)

(در زیارت علی) میخوانیم (سلام بر میزان اعمال) (مستدرک جلد10 صفحه232)

(رسول خدا(ص) می فرمایند: من میزان علم هستم، علی(ع) دوکفّه میزان، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) بندهای آن میزان و حضرت زهرا(س) حلقه ی بالای میزان و امامان بعد از ایشان میزان سنجش دوستان و دشمنانشان هستند.) (بحارالانوار جلد23 صفحه106)

(در بسیاری از آیات و روایات عقل هم میزان و معیار سنجش و حجّت درونی است.)

با این بیان میزان و معیار سنجش در معارف اسلامی مصادیق مختلف دارد: عقلی که محجوب در شهوات و گناهان نشده باشد و بر مبنای فطرت سلیم انسانی حکم کند. و نماز که میزان عبودیّت حق است، و قرآن و عدالت و علم، و پیامبر(ص) و معصومین علیهم السّلام که میزان و معیار حقیقت هستی هستند.

میزان در جامعه ی موعود:

متأسّفانه یکی از مشکلاتی که در جامعه ی فرهنگی ما در دنیای امروزی به وجود آمده اینست که میزان ها جایگاه اصلی خود را از دست داده اند، و همین امر باعث شده که، در اعتقادات، عملکردها، اندیشه ها و ایده آلها دچار تناقض و سردرگمی شویم!!

مگر می توان با میزان مکاتب مادّی و اومانیستی، دین الهی را محک زد، و مگر می شود حلّ مشکلات به وجود آمده در دنیای تمدّن مادّی را از اسلام و دین خواست، و یا مگر امکان دارد با منطق و میزان فلسفه بشری و عرفان های نو ظهور، حکمت اسلامی و معارف الهی را نقد و یا تبیین کرد؟؟ و مگر می شود با میزان روش های اقتصاد لیبرالیستی و سرمایه داری، اقتصاد و بانکداری اسلامی را پایه ریزی کرد؟؟ و مگر میزان و معیار ماکیاول می تواند در سیاست اسلامی دخیل باشد؟؟ و مگر می توان نگاه سکولاریستی را میزان تربیت اسلامی قرار داد؟؟ و مگر امکان دارد با میزان حقوق بشری کاملا لیبرالیستی و مادّی، مباحث و مبانی حقوق اسلام را محک زد؟؟ و در نگاه فمینیستی میزانی برای عفّت و حیاء زنان یافت؟؟

همین مشکلات در میزان و ارزش های جامعه موعود و قیام امام زمان(عج) مطرح می باشد. قیاس جامعه مهدوی با مدینه فاضله افلاطون، فارابی و با جهانی سازی، و با تجدّد تمدّن لیبرالیستی، که متأسّفانه حتّی جامعه مذهبی ما را هم در حالت انفعالی قرار داده از همین مقوله است.

امّا حقیقت چیست؟ و معیار ها و میزان در جامعه مهدوی کدامند؟

اگر عصر ظهور عصر عدل است، یعنی عصر عبودیّت است، زیرا حقیقت عدل چیزی جز جریان ولایت خدا در همه ی شئون حیات نیست (و این نکته با تمام بینش های بشری متفاوت است) در عصر ظهور آن عدلی که محقّق می شود همان عدل فطری است، نه عدالت خواهی که در انسان، تحریف شده، و شیطان توانسته است با تغییر ارزش ها، معادلات جائرانه را جای معادلات عادلانه بگذارد. اگر قوانین نظام سرمایه داری را که در متنش ظلم و ستم و جور افتاده است، به جای قوانین عدل بگذارید، پیداست هر جه به نام عدل محقّق بشود ظلم است. اگر ترازوی ما جائرانه شد، پیداست با این ترازو عدل محقّق نمی شود.

حضرت مهدی(عج) برای تحقّق عدل می آیند، ابتداء ترازوها را اصلاح می کنند، تا مفهوم درست عدل مشخّص شود. نه اینکه با همان ترازوی جائرانه وزن کنند، و عدل را محقّق سازند. تا ترازوی باطنی انسان ها عوض نشود شاخص ها عوض نمی شوند.

ظلمات ساری سقیفه و جریان انحراف ولایت، ترازوی بشر را خراب کرد، و آن حضرت ابتداء ترازوها را اصلاح می کنند، بعد عدل بیرونی نمودار می شود.

به تعبیری که گفته شد اصلأ میزان عدل خود ولیّ خداست، در مورد علیخواندیم که: (اَلسَّلامُ عَلی میزانِ الَاعمال)، و امام رضا(ع) در مورد امام زمان(عج) می فرمایند: (امام مهدی(عج) میزان عدالت را در بین مردم قرار می دهد و کسی به کسی ستم نمی کند.) (کشف الغمّه جلد2 صفحه524)

ما در عرض ولی خدا ترازوی دیگری نداریم که حضرت را با آن تراز کنیم، خودش ترازوی همه چیز است. (مجله موعود شماره43- میرباقری)

پس میزان در طول حیات تا قیامت و در جامعه موعود مهدوی امام معصوم(ع) است.

شکسته قایق، ما را امید ساحل نیست
دگر امید به این بخت مانده در گل نیست
در این زمانه سردر گمی و بی خبری
تفاوتی به خدا بین حق و باطل نیست
کسی میان خیابان برج و باروها
معطّر از نفس کوچه های کاگل نیست
تمام خلق دم از عقل می زنند امّا
هر آنکه دل به نگاهت نبسته عقل نیست.  

(بخشی از شعر های ملک پور)