بازیابی هویّت انسان در عصر موعود(عج)

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعال
 
asibshenasi


... گرچه بحران هویّت و از خود بیگانگی انسان مسئله جدیدی در واقعیّت های زندگی انسان ها در طول تاریخ نیست. امّا در عصر غیبت به خاطر دور ماندن انسان ها از رهبری الهی و معصوم، دچار بحران های شدید تری در حقیقت وجودی خود شده اند...

 

 

 

 

 

به نام خدا
و به یاد ولی خدا امام مهدی(عج)
بازیابی هویّت انسان در عصر موعود(عج)

 

وقتی دوباره پر شده از بت جهانمان
شرک است، ذکر نام خدا بر لبانمان
اهریمنانه باعث شرم خدا شدیم
گم باد از صحیفه عالم نشانمان
تیر و کمان به دست گرفتیم تا مباد
غرق پرنده ها بشود آسمانمان
وقت حضور توست مخواه آخرین امید
بی قهرمان تمام شود داستانمان
 
(بخشی از شعر مسلم محبّی)

 

یکی از ویژگی های عصر غیبت امام زمان(عج) بحران هویت و از خود بیگانگی انسان است.

گرچه بحران هویّت و از خود بیگانگی انسان مسئله جدیدی در واقعیّت های زندگی انسان ها در طول تاریخ نیست. امّا در عصر غیبت به خاطر دور ماندن انسان ها از رهبری الهی و معصوم، دچار بحران های شدید تری در حقیقت وجودی خود شده اند.

به تعبیر بسیاری از روانشناسان و جامعه شناسان عصر جدید، انسان ها و جوامع فراوانی گرفتار مسخ روحی و روانی و یا به تعبیری گرفتار الیناسیون و از خود بیگانگی شده اند. و فراموش شدن انسان و بی هویّتی او از ویژگی های امروز بشر است.

 

- مقصود از هویّت چیست؟

هویّت: واقعیّت وجودی هر چیزی است که در قالب فرایند و مجموعه ای از ویژگی ها و مشخّصات آن چیز که موجب تمایز آن از دیگر اشیاء و چیز ها شده و آنرا قابل تشخیص و تعریف شدنی می کند بیان می نماید. هویت کامل هر چیز یا هر شیئی دارای اصالتی ثابت شده است و به موجب این اصل است که تمام آفریدگان خلقت و هستی دارای وجود یگانه و مخصوص به نوع خود هستند و تجربه زندگی آنها به دلیل همین ویژگی در آن ها محقق است. (سایت جوان امروز 19/7/88 - تأمّلی بر مفهوم هویّت)

 

عده ای از جامعه شناسان هم می گویند: هویّت انسانی مقوله ای اجتماعی است، همه انسان ها به هنگام تولد فارغ از اینکه درکجای زمین به دنیا می آیند و یا از چه تعلّق قومی و قبیله ای برخوردارند دارای ویژگی های یکسان نوع انسانی در میان موجودات هستند و هیچگونه تفاوت ظاهری با یکدیگر ندارند. گروهی می گویند هویّت اجتماعی انسان از پنج مقوله پیروی می کند:

- عوامل جغرافیائی و اقلیمی  - عوامل سیاسی و تاریخی  - عوامل اقتصادی و معیشتی  - عوامل فرهنگی  - مؤلّفه های تربیتی (سایت تابناک 14/7/1390)

به نظر می آید همه این هویّت های متنوّع مصادیقی از بخشی از هویّت وجودی انسان باشند آنچه که واقعیّت دارد این است که اصل حاکم بر طبیعت آدمی و هویّت وجودی او یکی است که او را از سایر موجودات متمایز می کند. به تعبیر دیگر تعریفی که اسلام از انسان به عنوان یک موجود برتر در نظام هستی دارد هویّت فطری آدمی، هویّت خالص اوست. و با همین هویّت است که رشد و بالندگی دارد. (الحیاة محمدرضا حکیمی جلد3 ص 252)

هویّت حقیقی انسان همان عهد و پیمانی است که با خدا بسته است (اَلَم اَعهَد اَلِیکُم یا بنی آدم ... سوره یس) و با همان عهد و پیمان فطری انسان شده است و با همان هویّت خلیفه خدا و امانتدار الهی است.

 

امروز انسان ها در خمول فطرت خویش دچار بحران هویّت شده اند. بحران هویّت به این معنا کامل نیست که مثلا ایرانی، ایرانی بودن خویش. و فلان نژاد برتری نژاد خود را فراموش کرده باشد، این مسئله در عین حالی که ممکن است تا حدودی مهم باشد، اما مهمتر از همه فراموشی خود انسان و حیثیت وجودی و فطری اوست، انسان خدا را فراموش کرده و در نتیجه اصالت وجود خویش را از دست داده، قرآن می فرماید (مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند و در نتیجه دچار خود فراموشی شدند. حشر 19)

خود فراموشی و خود گم کردن نتیجه و بازتاب فراموشی و گم کردن فطرت خدا جوئی انسان است و بحران هویّت انسان امروز چیزی جز گم شدن انسان و فراموشی او و مسخ روحی او نیست. (مقدّمه مقاله نماز وهویّت انسان)

 

تنها راه بازیابی هویّت انسان:

بازگشت انسان به هویّت و اصالت خویش جز از طریق بازگشت به فطرت اصیل انسانی امکان ندارد. گفتیم بحران هویّت و مسخ انسان نتیجه بندگی در برابر غیر خداست.
بازسازی این حیثیت فطری و الهی انسان جز از طریق بریدن از تعلّقات دنیائی و عدم وابستگی به آنها از هر حیث و بازگشت به اصل فطری و الهی خویش امکان پذیر نمی باشد.
باید از قید بندگی شهوات، قدرت طلبی و ظلم، طغیانگری، لذّت جوئی های مفسده انگیز، ثروت اندوزی، تجاوز، مسائل ضدّ اخلاقی رها شد تا به هویّت واقعی رسید.
این یافتن کرامت انسانی در شکل کامل خود جز در دوران ظهور و حکومت مهدوی امکان ندارد، و برای رسیدن و دستیابی به این مهم باید هم آماده بود و هم دعا کرد.

قرآن در آیه 55 سوره نور در مورد آن دولت کریمه مهدوی می فرماید:

(خداوند به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام می دهند وعده داده که آنها را جانشینان در زمین قرار دهد همچنانکه انسانهائی قبل از آنها را به خلافت رسانده و برای آنها تمام امکانات مورد رضای خودشان را فراهم کند، و ترس آنها را به امنیّت و آسایش تبدیل کند که مرا عبادت کنند و هیچ چیزی را به جای من نپرستند)

خداوند در این آیه ویژگی های حکومت امام زمان(عج) را ایمان، اعمال شایسته و حیثیت الهی انسان و عبودیّت حق معرفی می کند که این ها انسان را از قید همه بردگی های ذلّت بار نجات می دهد و هویّت واقعی او را جلوه گر می کند.

در این فضا، انسان ها بردگان زر و زور وتزویر نیستند و به تعبیر قرآن در آیه 157 اعراف می فرماید: (پیامبر(ص) آمده است که بار های سنگین بردگی و ظلم و جهل وفساد را از دوش انسانها بردارد و غل و زنجیرهائی که به دست و پای بشر بسته شده باز کند.)

ارزش ها در حکومت جهانی مهدوی، ثروت، قدرت، شهوات، نژاد، و ... نیست. بلکه عبودیت حق است که بالاترین و برترین تفسیر و بیان هویّت واقعی انسان است.

و رسالت جهانی امام مهدی(عج) همان رسالت پیامبر(ص) در بازگرداندن هویّت انسان است.

 

اَللّهُمَّ اِنّا نَرْغَبُ اِلَیْکَ فى دَوْلَةٍ کَریمَةٍ ، تُعِزُّ بِهَا الاِْسْلامَ وَاَهْلَهُ ، وَتُذِلُّ بِهَا النِّفاقَ وَاَهْلَهُ.