انسان درخسران

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
khosran
امام صادق(ع) درشرح سوره عصر می فرماید: (مقصود از "والعصر" عصر قیام قائم(ع) است. وخسران، خسران دشمنان اوست. ومقصود از مومنان صالح، یاران قائم(ع) هستند،، که گرفتار خسران نیستند ویک دیگر را به قول به امامت سفارش میکنند. و در ایام غیبت وفاصله از امام شان صابرهستند

انسان درخسران
به نام خداوند بخشاینده بخشا یشگر
وبه یاد ولی خدا امام مهدی (عج)

قسم به عصر که پیوسته پوی آواره است
که بربساط زمین آدمی زیان کاره است
جز آن قبیله که پیوسته تولایند
نخفته اند و میان بسته اند و با مایند
شب از حضیض نهان سوی اوج می آیند
چو وقت وقت رسد فوج فوج می آیند
قسم به صبر و صفا شان، به رایشان سوگند
به هیمه نفس اسب ها شان سوگند
که گرد ظلمت شب را به باره می شویند
به خون تازه زمین را دوباره می شویند
(سروده علی معلم)

خسران؟
والعصر، ان الانسان لفی خسر
خسر: به معنای کم شدن، کم کردن، وخسران: نقصان رأس المال و ازبین رفتن آن است. هلاکت، ضلالت و زیان هم معنا کرده اند. به خاطر این که هلاکت و ضلالت یک نوع نقصان وزیان است. (قاموس قرآن جلد2 ص242)
فرق خسران و ضرر هم این است که: درضرر اصل سرمایه محفوظ می ماند، و صاحب سرمایه از آن سود و بهره ای نمی برد، و یا بهره بسیارکمی از معامله اش دارد. اما درخسران اصل سرمایه نابود می شود. و نتیجه آن چیزی جز حسرت نیست.
لحظه لحظه عمر انسان به منزله سرمایه اوست، وگذر زمان سرمایه اصلی اش را از او می گیرد. انسان از لحظه ای که پا به عرصه وجود می گذارد شمارش معکوس عمرش شروع می شود. اما در مقابل چه به دست می آورد؟
امام علی بن ابیطالب (ع) در تعبیری زیبا می فرمایند: (بهای جان هایتان جز بهشت نیست مواظب باشید جز به آن نفروشید) (بحار الانوار 70 /132)
واز این جا انسان باتمام وجودش این تعبیر قرآن رادرک می کند که: (قسم به زمان، که انسان در خسران است. مگر آن ها که ایمان آورده اند. واعمال شایسته انجام داده اند. ویکدیگر را به حق وصبر دعوت می کنند)

اما چرا اهل ایمان ازاین حکم استثناء شده اند. با این که حکم خسرا ن کلی است؟
پاسخ این است که: قرآن حساب دنیا وآخرت را یکجا محاسبه می کند. (دنیا مزرعه آخرت، و دنیا محل تجارت اولیاء خداست. علی (ع): دنیا وآخرت دومنزل ازمنازل سیر وسفر انسان است. به عنوان مثال اگر دو دانه گندم را که یکی بریان شده وسلول های زنده اش مرده ویکی عادی است در زمین بکاریم هردو می پوسند. ولی اولی فقط می پوسد وچیزی از او باقی نمی ماند. اما دومی درحال پوسیدن و تلخ شدن جوانه می زند، ریشه می دواند، سراز خاک بیرون می کند و به چیز دیگری که عالی و قوی و پر برکت است تبدیل می گردد. کافر تمام عمرش تباه و تمام می شود اما مومن درحال کم شدن به شیء دیگری که قابل بقا است تبدیل می گردد.
وامام سجاد(ع) درتعبیری عمیق می فرمایند: (دنیا بازار آخرت است، و نفس انسان تاجر، و شب وروز سرمایه اصلی (راس المال) و بهره آن بهشت، وخسران آن آتش است. به خدا قسم این تجارتی است که تباه نمی شود. وسرمایه ای است که خسران ندارد.)(ارشاد القلو ب جلد 1 صفحه 59)
وابوذر غفاری می گوید: (خسران کننده کسی است که باتباه کردن آخرتش دنیایش را آباد کند، و با فاسد کردن دینش زندگیش را اصلاح نماید (مستدرک الوسایل ج12ص 6)

عوامل خسران ؟
همه افکار، اعتقادات، کردار و رفتارهائی که انسان را و عمر او را ازهدف والای زندگی و وعده های زیبای الهی دور کنند. عوامل خسرانند. قرآن وروایات بسیار با این عوامل به انسان ها هشدار داده اند که، فهرست واربه آن ها اشاره می شود:


1- غفلت ازیادخدا:
براساس آموزه های دینی هدف والای زندگی انسان عبودیت خداست. وهرچه که انسان را از این مسیر باز دارد، جز خسران نخواهد بود:
قرآن درآیه 9 سوره منافقون می فرماید: (ای کسانی که ایمان آورده اید ثروت وفرزندان شما، شمارا ازیاد خدا غافل نکند. وکسی که چنین باشد ازخسران کنند گان خواهد بود.)
امام صادق (ع) می فرمایند: (باهرکسی که ارتباط با او ترا ازیاد خدا غافل می کند، والفت با او ترا از اطاعت حق منصرف می نماید، قطع رابطه کن. چون این ها از دوستان و یاران شیطانند. نکند دیدار شما با آن ها شمارا در راه حق به سازشکاری و سستی بکشاند (زیرا آن خسران آشکار) و بزرگ است. و بدون هیچ بهره ای آخرتت را نابود می کند)(بحار الانوارج71ص160)
وهمان حضرت در دعاء ماه رجب عرضه می دارد: (خداوندا نومید شدند کسانی که بر بارگاهی جز تو وارد شدند. و در خسرانند کسانی که جز به درگاه تو خود را عرضه کرد ند)(الاقبال ص143)
و قرآن درآیه 31 انعام هشدار می دهد: (قطعا درخسرانند کسانی که دیدار ولقاء خداوند را تکذیب می کنند تا آنگاه که ناگهان قیامت فرا برسد. و در آان زمان بگویند: حسرت برما که در د نیا زیاده روی کردیم و...)

2-غفلت ازآخرت، دنیاطلبی:
اگر باور کنیم که نهایت حرکت وسیر ما در این جهان بازگشت به سوی خداست، واین جا محل عبور است و ما مسافر این وادی. سعی می کنیم از سرمایه عمر کوتاهمان بهترین بهره راببریم و دچار خسران نشویم. اما افسوس: درآیه 21 سوره هود. درمورد کسانی که سد راه خدا شده و آن رامنحرف می خواهند و به قیامت کافرند می فرماید:
(آن ها کسانی هستند که در وجودشان درخسرانند. و درگمراهی به خاطر دروغ هایشان) ودر ادامه در آیه 22 می فرماید: (به ناچارآن ها درآخرت در خسران بیشتری هستند)
ودر آیات 4 و5 سوره نمل می فرماید: (آن ها که ایمان به آخرت ندارند، کردارشان را برایشان زینت می دهیم، وآن ها نمی بینند. آن ها کسانی هستند که برایشان عذاب بدی است، ودرآخرت از زیان کارترین هستند)
امام سجاد (ع)درسخنانی زیبا حال و هوای عده ای از مردم دنیا زده راچنین بیان می کند:
(دربین مردم عده ای هستند که خسران زده دنیا وآخرتند. دنیا را به خاطر رسیدن به آن ترک می کنند. وگمان می کنند لذت ریاست باطل برتر از لذت ثروت ونعمت های حلال است. همه این ها را کنار می گذارند که به ریاست وحکومت برسند. تاجائی که (هرگاه به اوگفته می شود تقوای الهی پیشه کن عزت ظاهری را باگناه نگه می دارد. پس جهنم او را کافی است. و بد جایگاهی است)(آیه 206 سوره بقره )پس آن ها گرفتار سردرگمی تاریک وکوری می شوند که آن ها را به عنوان اولین باطل به دورترین هدف های خسارت رهبری می کند)(بحارالانوارج2ص84)


3-پیمان شکنی:
براساس باورهای دینی و فطری انسان باعهد و پیمانش باخدا و مردم وخودش از دیگر موجودات برتری یافت وفلاح و رستگاری او درسایه همین عهدها و وفای به آن هااست. وگرنه درخسران خواهد بود.
قرآن درآیه 27 بقره می فرماید:(آن ها که عهد خدا را بعد از تعهد شان نقض می کنند، وآن چه را که خداوند امر به اتصال به آن داده است قطع می نمایند ودر زمین فساد می کنند، اهل خسرانند)
از امام حسن عسکری (ع) درتفسیر این آیه آمده است:
(آن جا که خداوند می فرماید: (آنها که عهد خدا را نقض می کنند) مقصود آن عهد وپیمانی است که خداوند بر ربوبیت خویش ونبوت محمد(ص) و امامت علی(ع) و محبت وکرامت شیعه آن ها از مردم گرفته است. (بعد از تعهد آن ها) یعنی تعهد محکم واستوار (وآن چه راکه خداوند فرمان ارتباط با آن داده است قطع می کنند) یعنی قطع رحم از نزدیکان خود می کنند که به عهدشان می بایست پای بند باشند. و ادای حقوقشان بکنند. و برترین ارحام که حق آن ها از همه واجب تر است خاندان محمد(ص) می باشد. زیرا حقوقشان نسبت به پیامبر(ص) مانند حقوق نزدیکان انسان به پدر ومادرشان. بلکه حضرت محمد(ص) حق بیشتری نسبت پدر و مادرش دارد. و به همین ترتیب حق خویشاوندان رسول خدا(ص) بزرگتر و قطع رابطه باآن ها گناهش بیشتر وبدتر است. (و در زمین فساد می کنند ) به این معنا که از کسانی که خداوند امامت آن ها را واجب کرده دور می شوند. وبه امامت کسانی که خداوند فرمان مخا لفت با آن ها را داده است معتقد می شوند. اهل این صفات (در خسرانند) به خود خسارت وارد کرده اند آن گاه که به سوی آتش می روند. و بهشت برآن ها حرام می شود. پس امان از خسارتی که آن ها را ملازم عذاب ابدی می کند، و ازنعمت های همیشگی محرومشان می سازد) (بحار الانوار ج24ص389)
ازجمله عهد وپیمان هایمان باخداوند، عدم اطاعت وعدم عبادت شیطان بود (سوره یس) اما بسیاری از انسان ها تحت ولایت شیطان وفرمان او درآمدند. وقرآن هشدار می دهد که: (کسی که دربرابر خداوند شیطان را به عنوان ولی خود انتخاب کند. به خسران آشکاری گرفتار شده است) (آیه 119نساء)
ودرآیه 19 مجادله: (شیطان برآن ها مستولی شد ویاد خدا را فراموش کردند. آن ها حزب شیطانند. قطعا حزب شیطان درخسرا نند.) امروز حاکمیت شیطان را در دنیا به خوبی می توان احساس کرد.
ودرمورد عهد وپیمان ما با ولایت اهل بیت(ع) ازامام حسن عسکری(ع) روایت شده که: (.....پس اگر کسی با برادر پیامبرص (یعنی علی (ع)) بیعت کند و موافقت با ولایت اولیاء خدا و دشمنی با دشمنان اورا اظهارکند وسپس عهد شکنی کند، و با آن ها مخالفت ورزد و ولایت دشمنانشان را بپذیرد، به سوی عذابی که پایان ندارد و نابود نمی شود کشانده خواهد شد وخسران زده دنیا وآخرت خواهد شد واین خسران آشکاری است)(بحارالانوارج65ص107)


4 - ظلم وستم:
ازنظر آیات الهی درقرآن، ظلم سه مصداق دارد: ظلم به نفس (خود) که ارتکاب هرگناهی ظلم به نفس است. ....ظلم به دیگران که عدم رعایت حقوق مخلوقات به هر شکلی و تجاوز به حقوق آنان ظلم وستم است. ....وظلم به خدا که بزرگترین ظلم به خدا شرک است. انجام هرنوع ستمی بزرگ ترین خسران درد نیا وآخرت است.
قرآن درآیه 82 سوره اسراء می فرماید: (وقرآن را نازل کردیم آن چه که در آن شفاء ورحمت برای مومنان است. وبرای ستمگران جز خسران نخواهد افزود)
ازامام صا دق (ع) درتوضیح این آیه آمده است که: (مقصود از ظالمان در این آیه، ستمگران به آل محمد (ص)هستند که جز خسران برای آن ها نیست. قرآن شفا ورحمت برای مومنان است، زیرا آن ها از قرآن بهره می برند، وخسارت وتباهی برای ستمگران است چون حجت برآن ها تمام شده است وجز خسران برای آن ها در دنیا وآخرت نخواهد بود.......)(تاویل الایات الظاهره ص284)
ودرمورد قابیل که برادرش راکشت می فرماید: (وهوای نفس کشتن برادرش را براو آسان نمود وبرادرش را کشت. وخود را ازخسران زدگان یافت.)(30مائده)
وحال کشندگان فرزندان بی گناه خود را چنین بیان می کند: (قطعا کسانی که بدون علم وآگاهی و بی دلیل فرزندان خود را کشتند درخسران خواهند بود)(140 انعام)
(وکسی که میزان عملش سبک وخالی است به خویش خسران زده است به دلیل آن که به آیات ما ستم کرده است )(آیه9 اعراف)
وقرآن از زبان حضرت آدم(ع) و همسرش بیان می فرماید: (آن دو گفتند: خدایا ما به خود ستم کردیم، واگر مارا نیامرزی و به ما رحم نکنی از خسران زد گان خواهیم بود)(23 اعراف)
علی(ع) درعبارات کوتاهی می فرمایند: (کسی که باطل رایاری کند درخسران است)(آن که فقط برای رسیدن به دنیا عمل می کند زیان کار است)(کسی که درانجام کار خیر کوتاهی کند درخسران است وپشیمان می شود) (کسی که خود را مهمل وبی خاصیت بگذارد در خسران است )(غررالحکم)

5- مخالفت ودشمنی بارهبران الهی واهل بیت (ع):

تاریخ بشریت بزرگترین شاهد وگواه است که همه انبیاءالهی ورهبران و اولیاء معصوم(ع) برای هدایت انسان به سوی کمال، سعادت وبهروزی او، و نجات بشریت ازگرداب فساد وتباهی وخسران آمده ند. و وعده خداوند در تحقق جامعه آرمانی موعود درهمین راستا است. این نکته مهم راحتی دشمنان پیامبران هم اذعان دارند که هیچ پیامبر ورجل الهی بابشریت هیچ نوع دشمنی وخصومتی نداشته است. بلکه برای نجات انسان خود، به خطرافتاده اند.
بااین شرایط هرنوع دشمنی ومخالفت با آنها مساوی باخسران ابدی است:
امام باقر(ع)درشرح و بیا ن آیه5 مائده (کسی که بعد از ایمان کافرشود "مرتد گردد" اعمال اوتباه می شوند و در آخرت از زیان کاران خواهد بود)....می فرماید: (ایمان در معنای باطنی قرآن امام علی بن ابیطالب(ع) است. پس هرکس به ولایت اوکافر شود. اعمالش تباه واز خسران زد گان خواهد بود)(بحار الانوار ج35ص348)
وعلی(ع) می فرمایند: (کسی که با خدا ورسولش مخالفت کند. گرفتار خسران آشکاری شده است)(کافی ج1ص141)
ودر زیارت های ائمه(ع) مانند زیارت جامعه کبیره می خوانیم (سعادتمند شد آن که ولایت شما را پذیرفت. و بدبخت وخسران زده شد کسی که باشما مخالفت کرد.)


6 - موارد د یگر:
قرآن درآیه 103و104سوره کهف می فرماید: (بگو آیا شمارا خبر بدهم که زیان کارترین انسان ها چه کسانی هستند؟ آن ها که در زندگی دنیوی تلاششان در گمراهی است. وگمان می کنند بهترین عمل را انجام می دهند)
وعلی(ع) درعبارات مختلفی می فرماید: (کسی که بذرد شمنی را بکارد خسران را درو خواهد کرد) (دنیا بازار خسران است) (دنیا ومحبت آن موجب خسران آخرت است) (برای انسان جاهل در هرحالت خسران وجود دارد)(غررالحکم )
درزمینه عوامل خسران موارد دیگری هم در روایات وآیا ت مطرح شده که می توان درتفاسیروکتاب های روائی آن را مشاهده کرد.
اگر این مسائل ومشکلات عوامل خسران انسانند. بشریت چه حال و روزی دارد. وبه کجا چنین شتابان می رود؟
_ چه کسانی اهل رستگاری و نجاتند و دچارخسران نمی شوند؟
قرآن در سوره عصر درعین حالی که همه انسان ها را درخسران معرفی می کند. گروه ها ئی را استثناء می کند که عبارتند از اهل ایمان وعمل صالح وآن ها که یکدیگر را به صبوری وحق دعوت می کنند. درمورد این ها تعابیر مختلفی در روایات آمده است:
امام صادق(ع) درشرح سوره عصر می فرماید: (مقصود از "والعصر" عصر قیام قائم(ع) است. وخسران، خسران دشمنان اوست. ومقصود از مومنان صالح، یاران قائم (ع) هستند، که گرفتار خسران نیستند ویک دیگر را به قول به امامت سفارش میکنند. و در ایام غیبت وفاصله از امام شان صابرهستند.) (منتخب الانوارص179)
وازهمان حضرت (ع) نقل شده که: (خداوند گروهی از برگزیدگان را از خسران استثناء فرمودند، آنجا که می فرماید: "انسان ها در خسرانند جز آن ها که ایمان آورده اند" به ولایت امیرامومنین. و"عمل صالح انجام می دهند" یعنی فرائض و واجبات الهی را مراعات می کنند. "ویکد یگررا به حق"یعنی به ولایت سفارش می کنند، "وسفارش به صبر می کنند" یعنی فرزندان ونوادگان خود را که بعد از آن ها می آیند به صبر در راه ولایت اهل بیت (ع) سفارش می کنند.) (بحار الانوار ج24 ص215 )
وچرا چنین نباشد که پیامبران واوصیاء الهی واهل بیت (ع) پیام آور ومظهر فلاح ورستگاری وسعادت وکمال هستند. ودشمنا نشان مظاهر ظلم وستم وفساد وشرک. ودر یک کلمه "مظهر خسرانند"


( وسلام بر مهدی (عج)منجی عالم ازخسران ابدی)