نیکوترین حال

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
دسته: مجموعه مطالب نوشته شده توسط حاجیان ا بازدید: 518
ahsanel hal

صدای روح بخش پای بهار، به همراه نسیم عطر گل های بهاری، ومعطّرشدن فضای هستی با عطر میلاد امام علیّ بن ابیطالب (ع)، باهمنوائی نوای ملکوتی (یا مُقلِّبَ القُلُوبِ... به نوروز امسال صفا و حال وهوای خاصّی بخشیده است. آری مدبّر شب ها وروزها هزاران بهار را درگذر روزگاران مقدّر کرده است ودرهر بهار به طبیعت حیات نو بخشیده است. امّا سؤال این است که احسن و نیکوترین حال کدام است که در طلیعه ی سال نوآن را ازمحوّل الاحوال طلب می کنیم؟ 

 
 


به نام خداوند بخشاینده ی بخشایشگر
وبه نام ولیّ خدا امام مهدی عج

**********
نیکوترین حال
یامقلّب القلوب والابصار
+++++++++
بهار، موسم احساس و عشق و شیدائی
بهار، فصل گل وسبزه است و زیبائی
امید هاتف غیبی به ما دهد مژده
بهارما، گل نرگس توئی و می آئی
فداکنم به قدومت تمام هستی خود
توئی ولیّ خدا، ای مه اهورائی
یقینم آمدن تو است ای یگانه ی دهر
همین بس است مرا تاکنم شکیبائی
(نسیم سحر)


صدای روح بخش پای بهار، به همراه نسیم عطر گل های بهاری، ومعطّرشدن فضای هستی با عطر میلاد امام علیّ بن ابیطالب (ع)، باهمنوائی نوای ملکوتی (یا مُقلِّبَ القُلُوبِ وَالاَبصارِ وَ یا مُدَبِّرَالَّلیلِ وَالنَّهارِ وَیامُحَوِّلَ الحَولِ وَالاَحوالِ حَوِّل حالَنا الی اَحسَنِ الحالِ) به نوروز امسال صفا و حال وهوای خاصّی بخشیده است.
آری مدبّر شب ها وروزها هزاران بهار را درگذر روزگاران مقدّر کرده است ودرهر بهار به طبیعت حیات نو بخشیده است. امّا سؤال این است که احسن و نیکوترین حال کدام است که در طلیعه ی سال نوآن را ازمحوّل الاحوال طلب می کنیم؟
البتّه زمزمه ی این دعای (یامقلب القلوب و...) درآغاز سال نو از باورهای شیعیان است که در بعضی از کتب روائی ودعاها مانند (زاد المعاد 328 ) دراعمال روز عید نوروز ذکر شده است.
درقرآن وروایات موارد خاصّی وجود دارد که توجِّه انسان ها به آن ها حال بهتری را در زندگی برایشان فراهم می کند. که دراین مقاله ی کوتاه، به موارد محدودی از آن ها خواهیم پرداخت:

1 – شادکردن دل انسان های مؤمن:
ازامام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند:
«از محبوب ترین کارها نزد خداوند بزرگ، شادکردن دل انسان مؤمن، سیرکردن ورفع گرسنگی از او، و رهاکردنش از ناراحتی، وپرداخت قرض او است» (کافی 2/192)
وامام باقر (ع) هم دراین راستا می فرمایند:
«... خداوند به چیزی محبوب تر از مسرور کردن دل مؤمن عبادت نمی شود.» (کافی 2/188)

2 – صحّت، سلامتی، امنیّت ووسعت در زندگی:
امام سجّاد (ع) دردعای 47 صحیفه ی سجّادیّه، ضمن درخواست های مختلف مادّی و معنوی ازخداوند درروز عرفه، عرضه می دارد:
«خداوندا، برای من بی نیازی و عفّت و پاکدامنی و راحتی و سلامتی و صحّت و وسعت در زندگی و آرامش وعافیت (دفع همه ی گرفتاری ها )، یکجا گرد آور.»
و امام صادق (ع) می فرمایند:
«پنج چیز است که هر کس آن ها را نداشته باشد، زندگی گوارائی ندارد. سلامتی، امنیّت، ثروت، قناعت و رفیق و یار مونس.» (محاسن 1/9)

3 – مذاکرات علمی و طلب دانش و عقلانیت:
رسولخدا (ص) فرمودند:
«به راستی خدای عزّوجلّ می فرماید: مذاکره ی علم میان بندگانم، وسیله ی زنده شدن دل های مرده است، درصورتی که درمذاکرات خود مرا منظور دارند.»(کافی 1/115)
واز همان حضرت نقل شده که:
«باهم مذاکرات علمی داشته باشید، برای باز گو کردن حدیث ما باهم ملاقات داشته باشید، زیرا حدیث علمی وسیله ی زلالی دل هائی است که زنگ زده، به راستی گاهی دل ها را زنگار می گیرد، و جلای دل ها به وسیله ی گفتن حدیث است.» (همان مدرک)


4 – اجرای عدالت ازجانب حاکمان و یاری مظلومان:
از امام باقر (ع) نقل شده که فرمودند:
«اگر به عدالت دربین مردم رفتار شود، همه بی نیاز و مستغنی می شوند »(دعائم الاسلام 1/380)
و از امام علی (ع) درکتاب غررالحکم نکات زیبائی در بحث عدالت نقل شده که به چند مورد کوتاه آن اشاره می شود:
«نیکوترین دادگری یاری انسان های ستم دیده است »
«برترین حاکمان کسی است که هم عملش و هم اندیشه و نیّتش نیکو باشد و هم دربین سربازانش و مردم با عدالت رفتار کند»
«نیکوترین حاکمان از جهت حال خوش، حاکمی است که زندگی خوش مردم را درزندگی خود ببیند. وعدالتش همه ی مردم را تحت پوشش قرار دهد.»
«دادگری پادشاهان، زندگی و حیات مردم و مصلحت انسان ها است»
«بااجرای عدالت است که برکت های زندگی چندین برابر می شود.»

5 – صبر دربرابر فقر و گناه:
صبوری، شکیبائی و مقاومت و پایداری دربرابر موانع و سختی ها است تا رسیدن به مطلوب.
درکلام اهل بیت (ع) چایگاه صبر در سه مقام است: صبر در اطاعت، صبر در برابرمعصیت، و صبر در مصیبت.
امام صادق (ع) می فرمایند:
«صبر، نور و صفای باطنی انسان های صبور را آشکار می کند.» (مصباح الشّریعه 185)
امام علیّ بن ابی طالب (ع) می فرمایند:
«صبر دونوع است: صبر در برابر گرفتاری و مصیبت، که صبری نیکو و زیبا است. و نیکوتر از آن صبر در برابر محرّمات الهی است.»(کافی 2/90)
و کتاب غررالحکم (مجموعه ی سخنان کوتاه امام علی بن ابیطالب ع) نکات ارزنده ای را درباب صبر ازحضرت نقل کرده است، که به چند مورد آن اشاره می شود:
«صبر، فاجعه را برای انسان مصیبت زده آسان می کند..»
«صبوری سپری است دربرابرفقر»
«صبر برفقر باعزّت و سرافرازی، زیباتر از ثروتمندی با ذلّت و خواری است»
«نیک حال ترین مردم درنعمت ها، کسی است که آن چه را که دارد باشکر و سپاس از خدا ادامه دهد، وبرآن چه که از دست داده صبوری کند.»
«صبر و تحمّل داشته باشید، زیرا کسی که با این دو مأنوس باشد ناراحتی ها ومحنت ها براو آسان می شوند»

6 – توجّه وعنایت خاصّ به دوران جوانی و عبادت و توبه جوانان:
ازجمله توفیقاتی را که امام زمان (عج) برای دوستانش از خدا طلب می کنند:
«خداوندا، به جوانان توفیق باز گشت به سوی تو، و توبه عنایت فرما» (البلد الامین 349)
امام علی (ع) درارتباط با آیه ی (وَلاتَنسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنیا – بهره ات را از دنیا فراموش نکن – قصص 77) می فرمایند:
«یعنی سلامتی و نیرو و فراغت و آسودگی و جوانی و نشاط و ثروتت را فراموش نکن، و ازهمه ی این ها برای آخرت خود بهره ببر.» (جعفریات 176)
و رسول خدا (ص) به ابوذر می فرمایند:
«ای ابوذر، هیچ جوانی نیست که در راه اطاعت خدا دنیایش را ترک کند و جوانیش را پشت سر بگذارد، مگر این که خداوند به او پاداش 72 صدّیق می دهد.» (مکارم الا خلاق 466)
وامام علی (ع )درسخنی دیگر می فرمایند:
«به جوانی ات قبل از پیری، و به سلامتی ات قبل از بیماری ، توجّه کن» (غررالحکم )
و امام صادق (ع ) در مورد محبوب ترین جوانان می فرماید:
«محبوب ترین آفریدگان نزد خداوند، جوان زیباروئی است که جوانی و زیبائیش را در راه اطاعت خدا قرار داده، این انسانی است که خداوند برای او به فرشتگانش مباهات می کند، و می فرماید این بنده ی حقیقی من است.» (اعلام الدین121)

7 – عفّت و پاکدامنی به ویژه، زنان:
و از درخواست های امام زمان (ع) از خداوند:
«خداوندا به زنان توفیق حیا وعفّت و پاکدامنی عطا کن» (مفاتیح الجنان )
بی حیائی و شهوت رانی و بی عفّتی جوامع، خطرناک ترین عوامل سقوط اخلاقی و انسانی است که دنیای امروز به شدّت گرفتارآن است، انسان ها در بدترین حال خود غرقند، ولی غفلت ها باعث عدم شناخت حال بد آن ها است. و به همین خاطر سفارش قرآن و متون اسلامی به پاکسازی و طراوت جامعه از طریق عفّت و پاکدامنی بسیار چشمگیر است. داستان زنان پاکدامنی چون سارا و مریم و هاجرو... قصّه ی زیبای یوسف (ع) الگوسازی زیبا، و ایجاد نیکوترین حال برای جامعه است.
امام علی (ع ) می فرمایند:
«حیا و عفّت از بهترین خلق و خوی ایمان هستند، و این دو از سجایای اخلاقی آزادگان، و روش های نیکان می باشند»
«حیا و پاکدامنی همه ی کرامت، و نیکوترین روش های زندگی است» (غررالحکم )

8 – فضل و بخشش و احسان به مردم:
زمانی حال افراد یک جامعه نیکو خواهد بود، که حال و هوای همه ی مردم خوب باشد، چون که به تعبیر سعدی شاعر بزرگ:
بنی آدم اعضای یک پیکرند که درآفرینش زیک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضو هارا نماند قــــرار
رسول اعظم (ص) فرمودند:
«آیا به شما خبربدهم به بهترین خصلت های دنیا وآخرت ؟... عفوو بخشش نسبت به کسی که به شما ستم کرده است، واحسان و نیکی نسبت به کسی که به شما بدی رواداشته است، و عطا کردن به کسی که شما را محروم کرده است» (کتاب زهد 15 )
واز امام علی (ع ) دراین مورد تعبیرات زیبائی درکتاب غررالحکم نقل شده است، که به چند مورد اشاره می شود:
«احسان ونیکی انسان را بنده ی خویش می کند»
«احسان ونیکی در برابر بدی باعث صلح و آشتی دشمن می شود»
«رأس واساس ایمان احسان به مردم است»
«برشما باد به نیکوکاری به انسان ها، و زیباترین نیکی به خویشاوندان و همسایگان، زیرا این ها باعث ازدیاد عمر، و آبادانی شهر ها خواهد شد.»

9 – صداقت در گفتار ورفتار:
قرآن دریک پیام بسیار زیبا و عمیق به مؤمنان می فرماید:
«ای مؤمنان تقوای الهی را پیشه کنید و با صادقان باشید» (119 توبه )
مصداق کامل صادقان بنا برروایات، اهل بیت عصمت هستند که درتمام گفتار و رفتارشان جز صداقت و راستی نمی توان یافت.
و در آیه ی 15 سوره ی حجرات درصفات مؤمنان می فرماید:
«به راستی که مؤمنان کسانی هستند که ایمان به خدا و رسولش آورده اند، سپس دچارشک نشده و با مال و جانشان درراه خدا جهاد و تلاش کرده اند، این انسان ها از صادقان هستند»
امام علی بن ابیطالب (ع ) می فرماید:
«سه چیز عامل زینت انسان با ایمان است: پرهیزگاری، راست گوئی، و ادای امانت» (غررالحکم 211)
و درسخنی دیگر می فرمایند:
«برای اهل تقوی نشانه هائی است که با آن شناخته می شوند: راست گوئی، ادای امانت، وفای به عهد، وکمی فخر و مباهات وبخل و...» (اعلام الدین 122)

10 – سرور و نشاط درجامعه و خانواده:
از موارد مهم حال نیکو، وجود سرور و شادی ونشاط درجامعه ودر خانواده است:
امام صادق (ع ) از صفات مؤمن، نشاط را در موارد گوناگون مطرح می فرمایند، ودرحدیثی نشاط را در ده موضوع می دانند:
«... پیاده روی، سوارکاری، شنا و در آب غوطه ور شدن، نگاه به سبزه وچمن، خوردن و آشامیدن سالم، ارتباط با همسر، مسواک زدن، سر را باگیاهان معطّر شستشو دادن، به زن زیبای مَحرم نگاه کردن، و باهم کیشان هم صحبت شدن» (خصال 2/ 518 )
امام علی (ع ) می فرمایند:
«سرور و شادمانی باعث انبساط روح، و گسترش نشاط خواهد شد» (غررالحکم )
دردعای سحر های ماه رمضان از خدا می خواهیم:
«خداوندا وسعت در روزی، و امنیّت در وطن، و موجبات چشم روشنی در اهل خانواده و مال و اولاد به من عطا کن»
رسول خدا می فرمایند:
«از خداوند فرزند بخواهید و اصرار کنید، زیرا فرزندان موجب چشم روشنی و نشاط می شوند. و گل زیبای قلب هستند.» (مکارم الاخلاق 234)
و درمبانی تربیتی اسلام، تأکید فراوانی بر ایجاد محیط پرنشاط برای تربیت فرزندان شده است.

11 – محبّت و مودّت اهل بیت ع و اقراربه ولایت آن ها و تسلیم فرمان آن ها بودن:
قرآن مزد رسالت پیامبر (ص) را مودّت اهل بیت (ع) می داند: (23شوری)
«ای پیامبر، به مردم بگو دربرابررسالتم هیچ پاداشی از شما نمی خواهم جز مودّت و محبّت اهل بیتم»
امام صادق (ع ) دراین مورد می فرمایند:
«آن کس که علاقمند است بداند که آیا خداوند اورا دوست دارد یاخیر، باید درراه اطاعت خدا عمل کند و از ما تبعیّت نماید، آیا این سخن خداوند را به پیامبرش (ص) نشنیده اند که می فرماید:
«(ای پیامبربگو، اگر خداوند را دوست دارید از من تبعیّت کنید، خداوند شما را دوست دارد و گناهانتان را می بخشد...31آل عمران ) به خدا قسم هیچ بنده ای خدا را عبادت نمی کند مگر این که خداوند در اطاعت خویش تبعیّت از مارا هم قرار داده است، و نه، به خداقسم هیچ بنده ای از ما تبعیّت نمی کند مگر این که خداوند اورا دوست دارد » (کنز الدقایق 3/68)
امام باقر (ع ) به یکی از یارانشان می فرمایند:
«ای اباخالد، بنده ای مارا دوست ندارد و پیروی نکند تا خدا دلش را پاک کند، و خدا دل بنده ای را پاک نکند تا تسلیم ما شود، و با ما درسازش وصفا باشد. و چون نسبت به ما در صلح وصفا باشد خدا اورا درسختی حساب سالم دارد و...» (کافی 1/371)
امام حسن عسکری (ع ) خطاب به فرزندش امام مهدی (ع) می فرماید:
«فرزندم، بدان که دل های اهل اطاعت و اخلاص، مانند پرندگان که به سوی آشیانه های خود پرواز می کنند، به سوی تو مشتاق و روانند.» (کمال الدین 448 )

12- حال، با ید پرسید: آیا، شاد کردن دل انسان ها، سلامتی و وسعت در زندگی، مذاکرات علمی، اجرای عدالت، صبوری، توجّه به دوران جوانی، عفّت و پاکدامنی، فضل و بخشش و احسان، صداقت، نشاط، محبّت و مودّت اهل بیت (ع)، که همه درسایه ی دین مداری قابل تحقّق است، نیکوترین حال برای انسان ها، درورود به بهار نیست؟
و آیا می توان تحقّق کامل این احوال نیکو را برای همه ی بشریّت جز در دوران باشکوه قیام و انقلاب جهانی امام حجّة بن الحسن العسکری (عج) تصوّر کرد؟
ودر آغاز سال بامحبوب هستی، جان آفرینش، نجوا کنیم:


کی می شود بیائی و نیلوفر آوری
گل های رنگ رنگ صفا گستر آوری
باران شوی، بهار شوی، غنچه غنچه گل
لب واکنی گلاب خوش قمصر آوری
هر برگ از نگاه تو دیوانی از بهار
با هر بهار معجزه ای دیگر آوری
(بخشی از شهر بیژن ارژن)