ای ...! اینگونه باش! (4از6)

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ أَطْلَعَتْ مِنْ سَمَاءِ الدُّنْيَا فِي لَيْلَةٍ ظَلْمَاءَ لَأَضَاءَتِ الْأَرْضُ أَفْضَلَ مِمَّا يُضِيئُهَا الْقَمَرُ لَيْلَةَ الْبَدْرِ وَ لَوَجَدَ رِيحَ نَشْرِهَا جَمِيعُ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ لَوْ أَنَّ ثَوْباً مِنْ ثِيَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ نُشِرَ الْيَوْمَ فِي الدُّنْيَا لَصَعِقَ مَنْ يَنْظُرُ إِلَيْهِ وَ مَا حَمَلَتْهُ أَبْصَارُهُمْ‏

اباذر! اگر زنى از بهشت در شبى تيره سر از آسمان دنيا برآرد، جهان را بهتر از ماه شب چهارده روشن كند، و بوى خوشش به مشام همه مردم زمين برسد، و اگر جامه اى از بهشت به دنيا آيد همه از ديدارش دل از دست بدهند، چشمان از ديدارش خيره گردد.


يَا أَبَا ذَرٍّ اخْفِضْ صَوْتَكَ عِنْدَ الْجَنَائِزِ وَ عِنْدَ الْقِتَالِ وَ عِنْدَ الْقُرْآنِ

اباذر! در تشييع جنازه و به هنگام قرائت قرآن و در وقت جنگ و ميدان جهاد خاموش بمان .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا تَبِعْتَ جَنَازَةً فَلْيَكُنْ عَقْلُكَ فِيهَا مَشْغُولًا بِالتَّفَكُّرِ وَ الْخُشُوعِ وَ اعْلَمْ أَنَّكَ لَاحِقٌ بِهِ-

اباذر! چون به دنبال جنازه اى مى روى عقلت مشغول تفكر و خشوع باشد كه تو هم به او ملحق خواهى شد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْ‏ءٍ إِذَا فَسَدَ فَالْمِلْحُ دَوَاؤُهُ فَإِذَا فَسَدَ الْمِلْحُ فَلَيْسَ لَهُ دَوَاءٌ وَ اعْلَمْ أَنَّ فِيكُمْ خُلُقَيْنِ الضَّحِكَ مِنْ غَيْرِ عَجَبٍ وَ الْكَسَلَ مِنْ غَيْرِ سَهْوٍ يَا أَبَا ذَرٍّ رَكْعَتَانِ مُقْتَصَدَتَانِ فِي التَّفَكُّرِ خَيْرٌ مِنْ قِيَامِ لَيْلَةٍ وَ الْقَلْبُ سَاهٍ

اباذر! نمك نگهدار هر چيزى از فساد است ولى اگر نمك فاسد شود، چاره و دوايى ندارد، و بدان كه دو خوى در شما هست: خنده بى تعجب و بى جا، و تنبلى بدون فراموشى .

يَا أَبَا ذَرٍّ الْحَقُّ ثَقِيلٌ مُرٌّ وَ الْبَاطِلُ خَفِيفٌ حُلْوٌ وَ رُبَّ شَهْوَةِ سَاعَةٍ تُوجِبُ حُزْناً طَوِيلًا

اباذر! حق تلخ و سنگين است، و باطل سبك و شيرين، و چه بسا يك ساعت لذت و شهوت موجب اندوهى دراز شود.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ لَا يَفْقَهُ الرَّجُلُ كُلَّ الْفِقْهِ حَتَّى يَرَى النَّاسَ فِي جَنْبِ اللَّهِ أَمْثَالَ الْأَبَاعِرِ ثُمَّ يَرْجِعَ إِلَى نَفْسِهِ فَيَكُونَ هُوَ أَحْقَرَ حَاقِرٍ لَهَا

اباذر! انسان (در دين خود) كاملا بينا و بصير نگردد مگر آن كه مردم را در راه خدا و انجام وظيفه چون چهار پايان بداند و در عين حال چون به خود مى نگرد، بگويد من از همه كوچكترم .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ حَاسِبْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبَ فَهُوَ أَهْوَنُ لِحِسَابِكَ غَداً وَ زِنْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُوزَنَ وَ تَجَهَّزْ لِلْعَرْضِ الْأَكْبَرِ يَوْمَ تُعْرَضُ لَا تَخْفَى مِنْكَ عَلَى اللَّهِ خَافِيَةٌ

اباذر! پيش از آن كه به حسابت برسند خود را محاسبه كن، كه اين محاسبه براى حساب فردايت بهتر است، و پيش از آن كه تو را به ميزان سنجش نهند خود را بسنج و خود را براى روز حساب بزرگ آماده كن روزى كه هيچ امر پنهانى بر خدا مستور نماند.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ اسْتَحِ مِنَ اللَّهِ فَإِنِّي وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزَالُ حِينَ أَذْهَبُ إِلَى الْغَائِطِ مُقَنِّعاً بِثَوْبِي أَسْتَحِي مِنَ الْمَلَكَيْنِ الَّذَيْنِ مَعِي

اباذر! از خدا شرم داشته باش ، كه به خدا من هرگاه به مستراح مى روم جامه بر سر مى كشم و از دو فرشته اى كه با من هستند خجالت مى كشم .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ أَ تُحِبُّ أَنْ تَدْخُلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ نَعَمْ فِدَاكَ أَبِي قَالَ ص فَاقْصِرْ مِنَ الْأَمَلِ وَ اجْعَلِ الْمَوْتَ نُصْبَ عَيْنَيْكَ وَ اسْتَحِ مِنَ اللَّهِ حَقَّ الْحَيَاءِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّنَا نَسْتَحِي مِنَ اللَّهِ قَالَ لَيْسَ ذَلِكَ الْحَيَاءَ وَ لَكِنَّ الْحَيَاءَ مِنَ اللَّهِ أَنْ لَا تَنْسَى الْمَقَابِرَ وَ الْبِلَى وَ تَحْفَظَ الْجَوْفَ وَ مَا وَعَى وَ الرَّأْسَ وَ مَا حَوَى وَ مَنْ أَرَادَ كَرَامَةَ الْآخِرَةِ فَلْيَدَعْ زِينَةَ الدُّنْيَا فَإِذَا كُنْتَ كَذَلِكَ أَصَبْتَ وَلَايَةَ اللَّهِ

اباذر! مى خواهى به بهشت بروى؟ گفتم: آرى يا رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم) پدرم فدايت، فرمود: آرزوهايت را كم كن و مرگ را در برابر ديده بدار، و آن طور كه بايد از خدا شرم داشته باش، گفتم: يا رسول الله (صلى الله عليه و آله و سلم) همگى ما از خدا مى ترسيم، فرمود: آن شرم را نمى گويم، ولكن حيا از خدا اين است كه مرگ را فراموش نكنى، و شكم را (از حرام ) نگهدارى و فكر خود را (از بد انديشى ) حفظ كنى، و هر كس مقام عالى آخرت را مى خواهد بايد زيور دنيا را رها كند، كه اگر چنين باشى به ولايت خدا نايل گشته اى .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ يَكْفِي مِنَ الدُّعَاءِ مَعَ الْبِرِّ مَا يَكْفِي الطَّعَامَ مِنَ الْمِلْحِ

اباذر! دعا براى كار خوبى همان قدر كافى است كه نمك براى طعام.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَثَلُ الَّذِي يَدْعُو بِغَيْرِ عَمَلٍ كَمَثَلِ الَّذِي يَرْمِي بِغَيْرِ وَتَرٍ

اباذر! مثل آن كس كه بدون عمل، دعا مى كند مثل كسى است كه بدون پيكان تير بياندازد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ اللَّهَ يُصْلِحُ بِصَلَاحِ الْعَبْدِ وُلْدَهُ وَ وُلْدَ وُلْدِهِ وَ يَحْفَظُهُ فِي دُوَيْرَتِهِ وَ الدُّورِ حَوْلَهُ مَا دَامَ فِيهِمْ

اباذر! خداوند به واسطه خوب بودن بنده اى كار، فرزند و نوه او را به اصلاح مى آورد و مقام او را در اطرافيان و همسايگان تا زمانى كه با آنها است رعايت مى نمايد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ رَبَّكَ عَزَّ وَ جَلَّ يُبَاهِي الْمَلَائِكَةَ بِثَلَاثَةِ نَفَرٍ رَجُلٍ فِي أَرْضٍ قَفْرٍ

فَيُؤَذِّنُ ثُمَّ يُقِيمُ ثُمَّ يُصَلِّي فَيَقُولُ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي يُصَلِّي وَ لَا يَرَاهُ أَحَدٌ غَيْرِي فَيَنْزِلُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ يُصَلُّونَ وَرَاءَهُ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لَهُ إِلَى الْغَدِ مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَ رَجُلٍ قَامَ مِنَ اللَّيْلِ فَصَلَّى وَحْدَهُ فَسَجَدَ وَ نَامَ وَ هُوَ سَاجِدٌ فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى انْظُرُوا إِلَى عَبْدِي رُوحُهُ عِنْدِي وَ جَسَدُهُ سَاجِدٌ وَ رَجُلٍ فِي زَحْفٍ فَرَّ أَصْحَابُهُ وَ ثَبَتَ هُوَ يُقَاتِلُ حَتَّى يُقْتَلَ-

اباذر! خداوند متعال از سه كس به ملائكه مى بالد: كسى كه در بيابان بى آب و علفى اذان بگويد و برخيزد و نماز بگزارد، خداوند به ملائكه مى فرمايد: به اين بنده من بنگرد كه نماز مى خواند و هيچ كس جز من، او را نمى بيند، و هفتاد هزار فرشته نازل مى شوند و پشت سر او نماز مى خواند و تا فرداى آن روز برايش استغفار مى كنند، و مردى كه شب بر مى خيزد و به تنهايى نماز مى خواند و در سجده خوابش مى برد، خداوند متعال مى فرمايد: به بنده ام بنگريد كه روحش نزد من است و بدنش در سجده و مردى كه در ميدان جهاد است همه همراهانش فرار كرده اند و او تنها مى جنگد تا شهيد گردد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَا مِنْ رَجُلٍ يَجْعَلُ جَبْهَتَهُ فِي بُقْعَةٍ مِنْ بِقَاعِ الْأَرْضِ إِلَّا شَهِدَتْ لَهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ مَا مِنْ مَنْزِلٍ يَنْزِلُهُ قَوْمٌ إِلَّا وَ أَصْبَحَ ذَلِكَ الْمَنْزِلُ يُصَلِّي عَلَيْهِمْ أَوْ يَلْعَنُهُمْ

اباذر! هيچ بنده اى براى سجده من پيشانى بر يكى از نقطه هاى زمين مى نهند مگر آن كه آن زمين روز قيامت به سجده او شهادت مى دهد هيچ زمينى نيست كه مردمى شب در آن فرود آيند مگر آن كه صبحگاه آن زمين بر آنها درود يا لعنت فرستد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَا مِنْ صَبَاحٍ وَ لَا رَوَاحٍ إِلَّا وَ بِقَاعُ الْأَرْضِ يُنَادِي بَعْضُهَا بَعْضاً يَا جَارَةُ هَلْ مَرَّ بِكِ مَنْ ذَكَرَ اللَّهَ تَعَالَى أَوْ عَبْدٌ وَضَعَ جَبْهَتَهُ عَلَيْكِ سَاجِداً لِلَّهِ فَمِنْ قَائِلَةٍ لَا وَ مِنْ قَائِلَةٍ نَعَمْ فَإِذَا قَالَتْ نَعَمْ اهْتَزَّتْ وَ انْشَرَحَتْ وَ تَرَى أَنَّ لَهَا الْفَضْلَ عَلَى جَارَتِهَا

اباذر! هيچ صبح و شامى نشود مگر آن كه نقاط زمين به يكديگر گويند اى همسايه من آيا كسى به ياد و ذكر خدا از روى تو گذشته باشد؟ يا سجده كننده اى براى خدا پيشانى بر تو نهاده است؟ كه قسمت هايى از آن جواب دهند آرى و قسمتهايى گويند: نه، و آن قسمت كه جواب مى دهد: آرى به جنبش و شادى مى آيد كه بر همسايه برترى يافته.

 

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ثَنَاؤُهُ لَمَّا خَلَقَ الْأَرْضَ وَ خَلَقَ مَا فِيهَا مِنَ الشَّجَرِ لَمْ يَكُنْ فِي الْأَرْضِ شَجَرَةٌ يَأْتِيهَا بَنُو آدَمَ إِلَّا أَصَابُوا مِنْهَا مَنْفَعَةً فَلَمْ تَزَلِ الْأَرْضُ وَ الشَّجَرُ كَذَلِكَ حَتَّى تُكَلِّمَ فَجَرَةُ بَنِي آدَمَ بِالْكَلِمَةِ الْعَظِيمَةِ قَوْلَهُمْ‏ اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً فَلَمَّا قَالُوهَا اقْشَعَرَّتِ الْأَرْضُ وَ ذَهَبَتْ مَنْفَعَةُ الْأَشْجَارِ

اباذر! خداوند متعال چون زمين و درختان را در آن آفريد هيچ درختى نبوده جز آن كه نبى آدم از آن سودى مى برده، و زمين و درختان همه بر همين منوال بوده اند تا آن كه مردم به اين كلام كفرآميز و زشت تكلم كردند كه: (خداوند فرزند اختيار كرده )، زمين از اين سخن به لرزه آمد و منفعت بعضى از درختان از بين رفت.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ الْأَرْضَ لَتَبْكِي عَلَى الْمُؤْمِنِ إِذَا مَاتَ أَرْبَعِينَ صَبَاحاً

اباذر! زمين بر مرگ مؤمن تا چهل روز مى گريد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا كَانَ الْعَبْدُ فِي أَرْضٍ قَفْرٍ فَتَوَضَّأَ أَوْ تَيَمَّمَ ثُمَّ أَذَّنَ وَ أَقَامَ وَ صَلَّى أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الْمَلَائِكَةَ فَصَفُّوا خَلْفَهُ صَفّاً لَا يُرَى طَرَفَاهُ يَرْكَعُونَ بِرُكُوعِهِ وَ يَسْجُدُونَ بِسُجُودِهِ وَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى دُعَائِهِ

اباذر! چون بنده اى كه در زمين خشك و بى آب و علفى باشد وضو يا تيمم بسازد و اذان گويد و به نماز ايستد، خداوند فرشتگان را فرمايد كه پشت سر او صفى چنان طولانى از نماز ببندند كه دو طرفش ناپيدا باشد، و با ركوع او به ركوع روند و با سجده او سجده كنند و بر دعاى او آمين گويند.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَنْ أَقَامَ وَ لَمْ يُؤَذِّنْ لَمْ يُصَلِّ مَعَهُ إِلَّا مَلَكَاهُ اللَّذَانِ مَعَهُ

اباذر! هر كه اقامه گويد بدون اذان جز همان دو ملك موكل او با او نماز نخوانند

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَا مِنْ شَابٍّ تَرَكَ الدُّنْيَا وَ أَفْنَى شَبَابَهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ إِلَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ أَجْرَ اثْنَيْنِ وَ سَبْعِينَ صِدِّيقاً-

اباذر! هيچ جوانى نيست كه ترك دنيا گويد و جوانى خود را در اطاعت خدا به سر آرد مگر آن كه خداوند اجر هفتاد و دو پيغمبر به او عطا كند.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ الذَّاكِرُ فِي الْغَافِلِينَ كَالْمُقَاتِلِ فِي الْفَارِّينَ

اباذر! آن كس كه ميان جمعى غافل ذكر خدا گويد چون كسى است كه در ميان سربازان به جهاد ادامه مى دهد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ الْجَلِيسُ الصَّالِحُ خَيْرٌ مِنَ الْوَحْدَةِ وَ الْوَحْدَةُ خَيْرٌ مِنْ جَلِيسِ السَّوْءِ وَ إِمْلَاءُ الْخَيْرِ خَيْرٌ مِنَ السُّكُوتِ وَ السُّكُوتُ خَيْرٌ مِنْ إِمْلَاءِ الشَّرِّ

اباذر! همنشين خوب بهتر از تنهايى است، و تنهايى بهتر از همنشين بد است، و سخن خوب گفتن بهتر از سكوت است و سكوت از سخن شر بهتر است.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ لَا تُصَاحِبْ إِلَّا مُؤْمِناً وَ لَا يَأْكُلْ طَعَامَكَ إِلَّا تَقِيٌّ وَ لَا تَأْكُلْ طَعَامَ الْفَاسِقِينَ

اباذر! جز با مؤمن منشين، و جز آدم متقى غذاى تو را نخورد و غذاى فاسقان را مخور.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ أَطْعِمْ طَعَامَكَ مَنْ تُحِبُّهُ فِي اللَّهِ وَ كُلْ طَعَامَ مَنْ يُحِبُّكَ فِي اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‏

اباذر! غذا خود را به كسى ده كه براى خدا دوستش دارى و غذاى كسى را بخور كه تو را براى خداوند متعال دوست دارد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ لِسَانِ كُلِّ قَائِلٍ فَلْيَتَّقِ اللَّهَ امْرُؤٌ وَ لْيَعْلَمْ مَا يَقُولُ

اباذر! خداوند نزد هر سخنگويى حاضر است، و انسان بايد از خدا بترسد و او را در نظر گيرد و بداند كه چه مى گويد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ اتْرُكْ فُضُولَ الْكَلَامِ وَ حَسْبُكَ مِنَ الْكَلَامِ مَا تَبْلُغُ بِهِ حَاجَتَكَ

اباذر! فزونى سخن را رها كن و آن اندازه سخن كه حاجت تو را انجام دهد و زندگى تو را اداره كند براى تو كافى است .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِباً أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا يَسْمَعُ-

اباذر! براى فرد همين اندازه دروغ بس است كه هر چه مى شنود به زبان آرد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ أَحَقَّ بِطُولِ السِّجْنِ مِنَ اللِّسَانِ

اباذر! هيچ چيز براى زندانى، بهتر از نگه داشتن زبان نيست .

 

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّ مِنْ إِجْلَالِ اللَّهِ إِكْرَامَ ذِي الشَّيْبَةِ الْمُسْلِمِ وَ إِكْرَامَ حَمَلَةِ الْقُرْآنِ الْعَامِلِينَ وَ إِكْرَامَ السُّلْطَانِ الْمُقْسِطِ يَا أَبَا ذَرٍّ مَا عَمِلَ مَنْ لَمْ يَحْفَظْ لِسَانَهُ

اباذر! يكى از بزرگداشت هاى خدا احترام به پيرمرد مسلمان است، و احترام به كسانى كه به قرآن عالم و بدان عالمند، و احترام به سلطان عادل

.

يَا أَبَا ذَرٍّ لَا تَكُنْ عَيَّاباً وَ لَا مَدَّاحاً وَ لَا طَعَّاناً وَ لَا مُمَارِياً

اباذر! عيبجويى خلق و مديحه گو و طعنه زن و ظاهرساز مباش.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ لَا يَزَالُ الْعَبْدُ يَزْدَادُ مِنَ اللَّهِ بُعْداً مَا سَاءَ خُلُقُهُ

اباذر! بنده مادام كه خلقش بد است، مرتبا از خدا دور مى گردد.

 

يَا أَبَا ذَرٍّ الْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ وَ كُلُّ خُطْوَةٍ تَخْطُوهَا إِلَى الصَّلَاةِ صَدَقَةٌ

اباذر! كلمه طيبه صدقه است، و هر قدمى كه به طرف نماز بر مى دارد صدقه است


منبع:
مكارم الأخلاق ص458

ادامه دارد